50 χρόνια τώρα, η ηρωομάνα κοινότητα της Κυράς, στρέφει ευλαβικά την καρδιά και τη σκέψη της στα ηρωικά παιδία της, που κατά την τουρκική εισβολή του 1974 δόξασαν όχι μόνο την κοινότητα τους αλλά λάμπρυναν την τιμή και αξιοπρέπεια της Κύπρου και του απανταχού Ελληνισμού.
Αυτή η καθαγιασμένη από τον ιδρώτα των κατοίκων της και το αίμα των ηρώων της Γη, μπορεί να είναι περήφανη γιατί γέννησε και μεγάλωσε άνδρες όπως τον Χριστάκη Χριστοφίδη, τον Κώστα Ανδρέου Παμή, τον Χαράλαμπο Θεολόγου και τον Κωνσταντίνο Κυπρή, που με βαθιά προσήλωση στην πατρίδα, την ελευθερία και τα εθνικά ιδεώδη, έπεσαν ηρωικώς μαχόμενοι, κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
Τις αξίες αυτές με την ίδια αυταπάρνηση υπερασπίστηκαν και άλλοι 3 νέοι λεβέντες του χωριού μας, οι Σάββας Κούλλουρος, Ιωάννης Χαριλάου και Ανδρέας Παναγή, οι οποίοι παραμένουν μέχρι σήμερα αγνοούμενοι. Σύσσωμη η κοινότητα μας άλλα και όλα τα οργανωμένα σύνολα του χωριού μας, εκφράζουν στις οικογένειες τους την αλληλεγγύη και την αμέριστη συμπαράστασή τους , για το δράμα που διέρχονται καθημερινά για πενήντα χρόνια, εξαιτίας της αδιευκρίνιστης τύχης των προσφιλών τους προσώπων.
Χριστάκης Χριστοφίδης (Τάκης του Σαουρή) 
Ο Τάκης ήταν υπάλληλος της CYTA από τα 18 του. Ήταν παντρεμένος με την Μάρω και είχε ένα γιό μόλις ενός μηνός. Ήταν ο μεγαλύτερος υιός σε μία οικογένεια με 7 παιδιά. Όλο το βάρος των ευθυνών στους ώμους του, γιατί ο πατέρας του πέθανε προ πολλού. Ήταν καλόκαρδος, ευγενικός και έχαιρε εκτίμησης από τους συγχωριανούς του. Επίσης ήταν ποδοσφαιριστής της ομάδας του Α.Π.Ο.Κ.
Ο Τάκης έλαβε μέρος στις μάχες της Τυλληρίας 201 Τ.Π. το 1963 όπου πληγώθηκε στο πόδι. Το 1974 όλοι οι υπάλληλοι της CYTA κλήθηκαν να επανδρώσουν τα πόστα τους. Ο Τάκης πολύ καλός γνώστης του αντικειμένου του χρειαζόταν σε καίριες θέσεις και έτρεξε στη Λευκωσία στα υπόγεια της CYTA απέναντι στο άγαλμα του Μάρκου Δράκου.
Πρόσφερε ανεκτίμητες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες στο στρατό. Καθώς βρισκόταν στην υπηρεσία βλήμα από τουρκικό όλμο πέρασε στα υπόγεια του κτηρίου και θραύσματα τον κάρφωσαν κατάκαρδα. Το μήνυμα του θανάτου του Τάκη έπεσε σαν αστροπελέκι κατακαλόκαιρα στο χωριό. Ήταν ο πρώτος συγχωριανός μας που χάσαμε στο πόλεμο.
Κωστάκης Ανδρέου (Παμής)

Ο Κωστάκης 21 χρονών ήταν το πρώτο παιδί από τα 4 του Ανδρέα και της Βασιλούς. Νέος με ήθος και αρετές το καμάρι τον γονιών του (ποδοσφαιριστής του Α.Π.Ο.Κ. από μικρός).
Από την πρώτη μέρα του πολέμου κατατάχτηκε στο 256 Τ.Π. και έλαβε μέρος στη μάχη της Λεύκας. Τραυματίστηκε ελαφρώς αλλά αυτό δεν το κράτησε πίσω, να μην πάει με το 256 Τ.Π. στη Λάπηθο και Καραβά. Η απάντηση προς τη μάνα του ήταν «Λιποτάκτης εγώ δεν γίνομαι μάνα» όταν αυτή του είχε πει να μείνει λίγες μέρες για να αναρρώσει.
Ήταν 6 Αυγούστου και ενώ διετάχθη εκεχειρία από τον ΟΗΕ οι Τούρκοι άνανδρα και ύπουλα περικύκλωσαν τις δυνάμεις μας, όπου έγιναν σκληρές μάχες και χάσαμε πάρα πολλούς και τόσοι άλλοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τον εισβολέα, όπου τους βασάνισε και τους πήρε στη Τουρκία.
Μετά από 36 χρόνια βρέθηκαν τα οστά του Ήρωα Παμή στο χώρο της μάχης όπου έπεσε πολεμώντας. Με τη μέθοδο του DNA έχουν ταυτοποιηθεί και έχουν θαφτεί στο Τύμβο της Μακεδονίτισσας με τιμές ηρώων παρόντος όλου του χωριού και της πολιτείας στις 2/10/2010.
Χαράλαμπος Θεολόγος (Χαμπής)

Ο Χαμπής, ρωμαλέο παλικάρι μέλος 9μελούς οικογένειας, ήταν 30 χρονών παντρεμένος με τη Σούλα και είχε δύο γιούς και μία κόρη. Ήταν καταδρομέας και εμπειροπόλεμος από τις μάχες της Τυλληρίας, χειριστής πολυβόλου Browning 030.
Από την πρώτη μέρα της εισβολής είχε λάβει μέρος στη μάχη της Λεύκας (στο Λόχο που διοικείτο από τον αδελφό του Νίκο Τάμπα, στο 256 Τάγμα Πεζικού). Ο Πόλεμος φούντωσε και το 256 Τ.Π. όταν τέλειωσε στη Λεύκα, διετάχθη και πήγε στη γραμμή Λαπήθου – Καραβά.
Ήταν 6 Αυγούστου και ενώ είχε εκεχειρία, οι Τούρκοι ύπουλα και άνανδρα προέλασαν και περικύκλωσαν τις δυνάμεις μας ενώ παράλληλα η διοίκηση του Τάγματος εγκατέλειψε τους μαχητές απροστάτευτους. Μετά από πολύωρη μάχη μερικοί αποφάσισαν να παραδοθούν σε αυτή τη κόλαση του πυρός, χωρίς εντολές, καθώς τέλειωναν και τα πυρομαχικά.
Ο Χαμπής με το βαρύ Browning 30 χιλιοστών πολεμούσε μέχρι τα μεσάνυκτα, μέχρι και την τελευταία σφαίρα και πνοή, για τον ωραίο αγώνα, για να σώσει τους συμπολίτες του και για την νίκη. Εκεί έμειναν τα οστά του για 36 χρόνια.
Με τη μέθοδο του DNA ταυτοποιήθηκαν τα οστά του και στις 9/10/2010 έγινε η κηδεία στον Ιερό Ναό Της Του Θεού Σοφίας με τιμές. Τα οστά του έχουν θαφτεί στο Τύμβο της Μακεδονίτισσας παρουσία όλου του χωριού και της πολιτείας.
Κωνσταντίνος Κυπρή

Ο Κωνσταντίνος ήταν γιος της Ευδοκίας και του Κυπρή Κωνσταντίνου. Έχει άλλους δύο αδελφούς και τρεις αδελφές.
Το 1974 ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα της πατρίδας, κατετάγη ως έφεδρος στο 316 Τ.Π. με έδρα το Συριανοχώρι.
Κατά τη δεύτερη προέλαση των τούρκικων στρατευμάτων προς την Κωμόπολη της Μόρφου, το Τάγμα 316 οπισθοχώρισε άτακτα. Κρύφτηκε στο σπίτι του νονού του μεγάλου του αδελφού, στο χωριό Αργάκι. Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του χωριού τον πρόδωσαν στα τούρκικα στρατεύματα, όταν αυτά κατέλαβαν το χωριό. Τον συνέλαβαν και η τύχη του αγνοείτο από τις 16/08/1974 μέχρι το 2019, όπου και ανευρέθηκαν τα οστά του μεταξύ των χωριών Αργάκι και Ζώδιας, τα οποία ταυτοποιήθκαν με τη μέθοδο του DNA.
Εκτιμάται ότι εκτελέστηκε από τους στρατιώτες που τον συνέλαβαν, αφού στο κρανίο του ήταν εμφανές το τραύμα από σφαίρα πυροβόλου όπλου.
Κηδεύτηκε στις 31/11/2019 στον Ιερό Ναό του Αγίου Παντελεήμονα στην Έγκωμη με τιμές Ήρωα. Τα οστά του έχουν ταφεί στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας.
Ήταν 23 ετών, άγαμος.
Οι στρατεύσιμοι αγνοούμενοι του χωριού μας κατά την τουρκική εισβολή του 1974 είναι οι Σάββας Κούλλουρος, Ιωάννης Χαριλάου και Ανδρέας Παναγή.
Σάββας Κούλλουρος

Ο Σάββας ήταν γιος της Μαριάννας και του Νικόλα Κούλλουρου. Γεννήθηκε το 1952. Έχει άλλους τέσσερεις αδελφούς και μία αδελφή.
Το 1974 ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα της πατρίδας, κατετάγη ως έφεδρος σμηνίτης στα ραντάρ του Κορμακίτη. Αρχές Αυγούστου, μετατέθηκε στην 420 Μονάδα Προστασίας Αερδρομίου (Μ.Π.Α.) στον Άρωνα, για προστασία του αεροδρομίου της Τύμπου.
Περί τα μέσα Αυγούστου, διατάχθηκε, μαζί με ένα άλλο συνάδελφό του να πάνε σε περιπολία με στρατιωτικό όχημα στο αεροδρόμιο της Τύμπου, το οποίο ήταν υπό την προστασία της Μονάδας του. Έκτοτε η τύχη του αγνοείται. Ήταν τότε 22 ετών, άγαμος.
Ανδρέας Παναγή

Ο Ανδρέας ήταν γιος της Παρασκευής και του Παναγή Κυριάκου. Γεννήθηκε το 1952. Είχε άλλους δύο αδελφούς και έξι αδελφές.
Το 1974 ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα της πατρίδας, παρουσιάστηκε στη 2α Ανωτέρα στη Μόρφου στο 256 Τ.Π. Μετά την κατάληψη όλων των τούρκικων θυλάκων στην περιοχή της Λεύκας, το Τάγμα διατάχθηκε να μεταβεί στην Κερύνεια για να προστατεύσει τις ελεύθερες τότε κωμοπόλεις του Καραβά και της Λαπήθου. Εισήλθαν στη Λάπηθο την 1η Αυγούστου.
Στις 6 Αυγούστου εν μέσω εκεχειρίας οι Τούρκοι ύπουλα περικύκλωσαν τη Μονάδα του. Έγινε η μάχη της Λαπήθου, προσπαθώντας να σπάσουν τον κλοιό και να ενωθούν με το Τάγμα στον Βαβυλά. Έκτοτε, η τύχη του αγνοείται. Ήταν τότε 22 ετών, νυμφευμένος με τη Φωτεινή και έχουν αποκτήσει ένα γιο.
Ιωάννης Χαριλάου

Ο Γιάννης ήταν γιος της Περσεφόνης και του Χαρίλαου Σολέα. Έχει άλλους έξι αδελφούς και μία αδελφή.
Το 1974 ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα της πατρίδας, κατετάγη στον 2ο Λόχο του 70ου Τάγματος Μηχανικού.
Την 1η Αυγούστου το 1974, το Τάγμα του εισήλθε στη Λάπηθο, με σκοπό να αποτρέψουν την κατάληψη της κωμόπολης από τα τούρκικα στρατεύματα.
Στις 6 Αυγούστου 1974 έγινε η μάχη της Λαπήθου. Έκτοτε, η τύχη του Γιάννη αγνοείται. Ήταν τότε 24 ετών, άγαμος.
Δολοφονηθέντες πολίτες της κοινότητάς μας κατά την τουρκική εισβολή του 1974 είναι οι Βασίλης Γεωργίου, Θεοδώρα Βασιλείου, Θεοδότη Χριστοφή Κούκκουρου και Ανδρέας Τσαγκάρης, ενώ αγνοούνται και οι πολίτες Γεώργιος Χριστοφή Κούκκουρος και Γεώργιος Ιωάννου Χαλίλης.
Το Μνημείο έχει ανεγερθεί μετά από επίπονες και πολύχρονες προσπάθειες του Δ.Σ. του Αθλητικού Πνευματικού Ομίλου Κυράς (Α.Π.Ο.Κ) ΑΠΟΚ και αφιερώθηκε στους Αγννούμενους και Πεσόντες Ήρωες της Κυράς, ως ελάχιστος φόρος τιμής για την προσφορά τους προς την πατρίδα, και τη θυσία τους.
Το Μνημείο Βρίσκεται σε χώρο πρασίνου στην περιοχή της Λακατάμιας στην γωνία των οδών Πεύκου και Νικηφώντος, ενώ τα αποκαλυπτήρια του έγιναν την Κυριακή 04 Οκτωβρίου 2020.
Τον όλο σχεδιασμό και επιμέλεια της ανέγερσης του Μνημείου, που αποτελεί πλέον φωτεινό φάρο πορείας στον δρόμο της τιμής και του καθήκοντος που χάραξαν οι λαμπερές μορφές των ηρώων της κοινότητας Κυράς, ανέλαβε η Επιτροπή Μνημείου που συστάθηκε από το Δ.Σ. του ΑΠΟΚ. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τις στατικές μελέτες ανέλαβαν η αρχιτέκτονας Έλενα Διγενή και ο μηχανικός Λοΐζος Πήτερ, ενώ σημαντική αρωγή στην ανέγερση του Μνημείου προσέφεραν οι κάτοικοι της κοινότητας , καθώς και άλλοι φορείς.
Χριστάκη, Χαράλαμπε, Κωστάκη, Κωνσταντίνε, Σάββα, Ανδρέα, Ιωάννη θέλουμε να ξέρετε πως όλοι εμείς, γονείς, σύζυγοι, παιδιά, αδέλφια, συγγενείς, φίλοι, χωριανοί και όλοι οι Έλληνες της Κύπρου, είμαστε περήφανοι για σας γιατί πράξατε στο ακέραιο το καθήκον σας, έστω κι αν ο θάνατος σάς, αποτέλεσε θυσία στο βωμό μιας προδομένης πατρίδας.
Υποκλινόμαστε και προσευχόμαστε για τη δικαίωση και της δικής σας θυσίας και προσφοράς στους αγώνες του λαού μας!
Δόξα και Τιμή σε σας!!!
© 2026 Κοινοτικό Συμβούλιο Κυράς. Σχεδιάστηκε από την Digital Evolve